Nederland telt 53.651 PR-professionals. In 2016 waren dat er nog 30.717: een groei van 75 procent in negen jaar. Per inwoner staan we tweede van zestien Europese landen; alleen Frankrijk heeft er meer. Zo staat het in een onderzoek op basis van Eurostat-cijfers.
Dinsdag waren de Dutch PR Awards. Ik was er zelf niet bij, maar na afloop ging het cijfer rond: als bewijs dat PR steeds belangrijker wordt. Ik snap de trots. Ik ben ook trots op ons vak. Maar meer mensen is een argument van lik-m'n-vestje.
Wat er eigenlijk geteld wordt
Het cijfer komt uit een enquête. Het telt mensen van wie het hoofdberoep valt onder beroepscode 2432, "Public relations professionals". In Nederland vallen daar ook communicatieadviseurs en communicatiemedewerkers onder.
Een persoon is een persoon. De communicatieadviseur met een volle agenda telt even zwaar als de zzp'er die drie facturen per jaar verstuurt.
En wie het zwaarst weegt, telt niet eens mee. Communicatiedirecteuren en -managers vallen onder een andere code, die voor managers. De mensen die aan tafel zitten, ontbreken dus in het cijfer dat moet bewijzen dat we aan tafel zitten.
Iedereen mag zich PR-professional noemen
Er is geen beschermde titel en geen toegangseis. Wie wil, begint morgen.
Dat zie je terug bij de Kamer van Koophandel. Op 1 januari 2020 telde Nederland 3.934 PR- en communicatiebureaus. Twee jaar later waren het er 9.526. Tussen 2013 en 2020 waren het er vrij constant 20 per 10.000 bedrijven, in 2022 waren het er 43. Ik geloof niet dat de vraag naar PR in twee coronajaren ruim verdubbelde. Van al die bureaus is maar een klein deel lid van de VIA, de branchevereniging.
Bij de mensen zie je hetzelfde. Logeion, de beroepsvereniging voor communicatieprofessionals, heeft ruim 5.000 leden. Dat is nog geen tiende van die 53.651.
Ik ben er heilig van overtuigd: het aanbod overstijgt de vraag. Dan zegt een groeiend aantal mensen vooral hoe makkelijk je het vak in komt.
Tel geen koppen, tel geld
We hebben een fascinatie voor groei, ook in aantallen mensen. Een afdeling van twintig klinkt belangrijker dan een van acht. Met AI is dat voorbij. Een team van acht maakt met AI wat vroeger twintig mensen deden. Wie dan nog koppen telt, meet vooral hoeveel werk er nog niet slimmer is georganiseerd.
De echte vraag is of de categorie economisch groeit. Komt er meer omzet bij bureaus? Gaat er meer budget naar communicatie, en uit welk potje komt het: marketing, communicatie, corporate affairs, of het restje aan het eind van een campagne? Als dat groeit, zegt dat wél iets over het belang van het vak.
En dan is er de vraag hoe het vak wordt gezien, door bestuurders, door marketeers en door het publiek. Heeft PR aan tafel meer gezag gekregen, of alleen meer mensen?
Gartner voorspelt zelfs dat PR- en earned-mediabudgetten in 2027 verdubbelen, omdat mensen steeds vaker AI gebruiken in plaats van zoekmachines. Of dat uitkomt, zie je niet aan het aantal PR-mensen. Dat zie je in de begroting.
Meer dan bijvangst
Dan het effect. Welk deel van het budget gaat naar earned media, en levert dat aantoonbaar iets op voor het merk?
Als jurylid van de Effie Awards zie ik dat earned media een geïntegreerde case zelden draagt. Maar het is wel meer dan mooie bijvangst. Dat is een bescheidener verhaal dan 53.651. Wel een verhaal waar je mee kunt aantonen wat het vak waard is.
Gezond kritisch
Wees trots op je vak, maar blijf er gezond kritisch op. Wil je het vak verkopen, doe dat dan op de juiste grond. Laat zien wat het oplevert en wie ervoor betaalt.
Want zolang we koppen tellen, is 53.651 geen argument. Hooguit een argument van lik-m'n-vestje.
Bronnen:
